Waarom voor een goede planning
meer nodig is dan goede planners

Er is bijna geen architectenbureau dat dit niet heeft meegemaakt: het ontwerp is klaar, het idee is overtuigend – en dan is er de Tijdsplanning, de coördinatie met de gespecialiseerde planners, de documentatie, de kostenplanning en het bijwerken. Plotseling ben je meer bezig met Excel dan met architectuur. In het standaard HOAI-serviceprofiel is de planner verplicht al deze onderwerpen te behandelen. Dit wordt vaak onderschat, waardoor er bij veel Projecten een gebrek aan tijd en middelen is. Daar komt nog bij dat ze hun eigen contracten moeten beheren om te kunnen reageren op veranderingen in de planningseisen en om de kosteneffectiviteit van het Projecten te kunnen garanderen.
Planners willen ontwerpen, niet managen. Maar iedereen die vandaag de dag bouwt, moet contracten beheren, kosten documenteren, deadlines coördineren, kwaliteit garanderen en risico’s inschatten. Zelfs ervaren teams bereiken hun organisatorische grenzen, vooral bij complexe projecten met veel gespecialiseerde planners en strakke klantspecificaties. In de loop van een project is er vaak te weinig tijd voor schone structuren. Documentatie wordt onvolledig, Tijdsplanningen worden te ambitieus, toeslagen zijn moeilijk te rechtvaardigen en kostenafwijkingen komen vaak pas in een laat stadium aan het licht. Dit komt niet door een gebrek aan zorgvuldigheid, maar doordat de veelheid aan taken nauwelijks te managen is.
Ondersteuning waar nodig
- Organisatie & administratie
Planning heeft vanaf het begin structuur nodig. Dit omvat intern management, de “planning van de planning” en het bijhouden van taken. Vastgoedplanning coördineert ook alle gespecialiseerde planners – een taak die gemakkelijk wordt onderschat. Een goede organisatie zorgt voor transparantie en betrokkenheid tijdens het hele planningsproces. - Tijdsplanning & toezicht
Tijdsplanning omvat niet alleen bouwtijden, maar ook de coördinatie van vakdisciplines en interne resourceplanning, is betrokken bij het BIM-uitvoeringsplan (BAP), planning en bouwtermijnen, evenals het bouwtoezicht en de samenwerkingsactiviteiten van de klant. Workshops met klanten, planners en bouwprofessionals helpen bij het ontwikkelen van realistische en duurzame planningen. - Kostenplanning en -bewaking
In de doelbepalingsfase is het de bedoeling om kostendoelstellingen te koppelen aan kwaliteits- en deadlinevereisten. Dit wordt gevolgd door kostenramingen en -berekeningen in de fase van het voorontwerp en de ontwerpplanning – tot en met de prijs-prestatiespecificatie ter voorbereiding op de gunning van het contract. Als de capaciteit of ervaring hiervoor ontbreekt, kan ondersteuning bij kostenbepaling en -bewaking helpen om afwijkingen vroegtijdig te herkennen en prognoses betrouwbaar te houden. - Contractmanagement
Je eigen contract begeleidt het Projecten van idee tot oplevering. Het moet actief worden beheerd, niet alleen ondertekend. Dit begint bij de offertefase, omvat het beheer van aanvullingen tijdens de implementatie en eindigt pas bij de acceptatie. Dit vereist de nodige commerciële en contractrechtelijke expertise en de personeelscapaciteit om het Projecten te begeleiden en bovendien het besef dat uw eigen contractbeheer doorslaggevend is voor het economische succes van het Project. - Debiteurenbeheer
Debiteurenbeheer is een essentieel onderdeel van contractbeheer. Wijzigingen in de contractuele doelstelling moeten worden geïdentificeerd, aanvullingen geformuleerd en afgedwongen bij de klant. Omgekeerd moeten tegenvorderingen van de klant worden verdedigd. De basis hiervoor is goede documentatie en een betrouwbare en voortdurend bijgewerkte kosten- en Tijdsplanning. Supplementen moeten onmiddellijk worden geëist en voordat het werk wordt uitgevoerd. Er bestaat een risico dat de Dienstverlening niet wordt betaald en, in commerciële termen, het risico van een slechte prijs. Competent en gestructureerd schadebeheer met de nodige capaciteiten is minder een wettelijke verplichting dan een economische noodzaak. - Wijzigingsbeheer
Wijzigingen in de planning, uitvoering of het contract moeten op een begrijpelijke manier worden gedocumenteerd en geëvalueerd. Het duidelijk bijhouden van deze aanpassingen is cruciaal om projectrisico’s op het gebied van kosten, deadlines en aansprakelijkheid te beperken en vormt de basis voor succesvol claimmanagement. - Kwaliteitsbeheer
Of verklarende rapporten nu overeenkomen met kosten en plannen, planningsstatussen goed worden beheerd of documenten consistent en volledig zijn: Gestructureerd kwaliteitsbeheer vermindert foutenbronnen en creëert zekerheid voor alle betrokkenen. - Documentatie
Documentatie begint met de organisatie van vergaderingen, omvat het notuleren, de coördinatie van gespecialiseerde planners en eindigt met de systematische compilatie van alle werkresultaten aan het einde van een servicefase. Volledige projectdocumentatie zorgt ervoor dat kennis behouden en traceerbaar blijft en is ook essentieel voor succesvol claimmanagement. - Adviesdiensten
Planners hebben een vergaande plicht om de klant te adviseren, bijvoorbeeld over risico’s, conflicterende doelstellingen, technische alternatieven en vergoedingen. Als er bijvoorbeeld moet worden afgeweken van erkende technische regels, moeten de gevolgen professioneel worden geclassificeerd en gedocumenteerd. Het kennen van de adviesverplichtingen, deze op het juiste moment uitvoeren en documenteren is de basis voor een vlekkeloze planning en kosteneffectieve projectrealisatie.
Tussen aspiratie en dagelijks leven
De planning wordt complexer en de verantwoordelijkheid groter. Wie hier gestructureerd te werk gaat, beschermt het Projecten en zichzelf. Professionele ondersteuning bij organisatie, planning, kosten of contractuele kwesties is daarom geen add-on, maar een bijdrage aan kwaliteitsborging en uiteindelijk aan winstgevendheid.
Goed plannen betekent vandaag de dag sterk staan qua expertise, economisch denken en de werkdruk op tijd verlichten voordat het krap wordt.
Contact opnemen met de auteur
Heb je vragen, suggesties of wil je direct contact opnemen met de auteur? Stuur ons dan een bericht – we horen graag van je!

Dr Thomas Bahnert
Dr.-Ing. Architect
Hoofd Competentiecentrum Contractmanagement
Honorariumexpert